วันที่ 26 ต.ค. 2566 เวลา 16.30 น. ที่พิพิธภัณฑ์มีชีวิตเมืองแม่ฮ่องสอน ถนนสิงหนาทบำรุง อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน นายเชษฐา โมสิกรัตน์ ผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน ร่วมเวทีเสวนา “150 ปี เมืองแม่ฮ่องสอน” โดยมีนางสาวมัลลิกา จีนาคำ นายกเทศมนตรีเมืองแม่ฮ่องสอน พร้อมด้วยนายประเสริฐ ประดิษฐ์ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านวัฒนธรรมจังหวัดแม่ฮ่องสอน นายสุรศักดิ์ ป้อมทองคำ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านวัฒนธรรมจังหวัดแม่ฮ่องสอน และ ดร.ธรรศ ศรีรัตนบัลล์ ผู้อำนวยการสำนักศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ ร่วมเวทีเสนา เพื่อแลกเปลี่ยนพูดคุยถึงประวัติความเป็นมาในการจัดตั้งเมืองแม่ฮ่องสอน และเป็นการประชาสัมพันธ์ การจัดกิจกรรมเนื่องในโอกาสครบรอบ 150 ปี การก่อตั้งจังหวัดแม่ฮ่องสอน ในปี 2567 โดยมีนายสมชาย ลีหล้าน้อย รองผู้ว่าราชการจังหวัด นายประเสริฐ จิตต์พลีชีพ รองผู้ว่าราชการจังหวัด พร้อมด้วยหัวหน้าส่วนราชการ ชาวแม่ฮ่องสอนรวมถึงนักท่องเที่ยว และผู้สนใจร่วมรับฟังเวทีเสวนา นอกจากนี้ยังมีการแสดงศิลปวัฒนธรรมของชาวไทยใหญ่ ที่หาชมได้ยากอีกด้วย
ผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน กล่าวว่า ในโอกาสที่ได้มาดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน ก็ได้ศึกษาถึงความเป็นมาของจังหวัดแม่ฮ่องสอน พบว่าเมืองนี้มีเรื่องราวความเป็นมาที่ควรค่าแก่การเก็บรักษาไว้ ทั้งโครงสร้างบ้านเมือง และศิลปวัฒนธรรมที่เป็นอัตลักษณ์ของเมือง ซึ่งหลังจากได้ปรึกษาหารือกับผู้มีความรู้ทั้งหลายท่าน จึงเป็นจุดเริ่มต้นในการริเริ่มการจัดกิจกรรม 150 ปี เมืองแม่ฮ่องสอน เพื่อดึงให้คนในแม่ฮ่องสอนและคนภายนอกแม่ฮ่องสอน ได้หันกลับมาสนใจเมืองแม่ฮ่องสอน และนับว่าตั้งแต่นี้เป็นต้นไปได้เริ่มเข้าสู่การเฉลิมฉลอง 150 ปี เมืองแม่ฮ่องสอนแล้ว
สำหรับข้อมูลทางประวัติศาสตร์ที่ได้มีการสืบค้น พบว่า ปี 2417 เชียงใหม่ได้ยกเมืองแม่ฮ่องสอนเป็นเมืองหน้าด่าน มีเมืองขุนยวม เมืองปายเป็นเขตแดน และมีเมืองยวมใต้ (แม่สะเรียง) เป็นเมืองรอง และพระเจ้าอินทวิชยานนท์ได้แต่งตั้งให้พญาสิงหนาท (ชานกะเลที่เป็นผู้ปกครองเมืองขุนยวมอยู่ในขณะนั้น) เป็น “พญาสิงหนาทราชา” ให้มาปกครองเมืองแม่ฮ่องสอน ซึ่งถือได้ว่า “พญาสิงหนาทราชา” เป็นเจ้าฟ้าองค์แรกของเมืองแม่ฮ่องสอน และเนื่องในโอกาสการตั้งเมืองแม่ฮ่องสอนครบ 150 ปี ในปี 2567 จังหวัดแม่ฮ่องสอนจึงกำหนดจัดกิจกรรมต่างๆ เป็นการพิเศษ เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองการตั้งเมืองแม่ฮ่องสอนครบ 150 ปี และร่วมน้อมรำลึกถึงคุณูปการอเนกอนันต์ของ “พญาสิงหนาทราชา” เจ้าฟ้าองค์แรกของเมืองแม่ฮ่องสอน










